“Η επιτυχία δεν είναι μόνιμη κι η αποτυχία δεν είναι μοιραία.“

Το να γράψουμε μία μικρή ανάρτηση στα social media για το τι έδωσε ο Mike Ditka στο NFL, που προσφάτως απεβίωσε σε ηλικία 86 ετών, φαινόταν ελάχιστο για μία προσωπικότητα που χρωμάτισε όχι μόνο μία ομάδα αλλά και μία ολόκληρη πολιτεία. Άνθρωπος των δύο άκρων, στις απόψεις του όσο και στην συμπεριφορά του, ο “Σιδηρούν Μάικ”, όπως τον αποκαλούσαν, ήταν αδύνατον να μην πετύχει στα δύο άκρα του αμερικάνικου ποδοσφαίρου: ως παίκτης κι ως προπονητής.

Γεννημένος στην Πενσυλβάνια ως Μάικ Ντίτζκο (Mike Dyczko), από Πολωνούς κι Ουκρανούς μετανάστες, τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στην Αλικίππα, περιοχή της Πενσυλβάνια που αποτελούταν από οικογένειες εργατών που δούλευαν στα γειτονικά εργοστάσια ατσαλιού. Αποφασισμένος να ξεφύγει από την σκληρή ζωή των μεταλλουργών, που γνώρισε τόσο από τον σκληροτράχηλο πατέρα του όσο και τους θείους του, ο νεοεπονομαζόμενος Ντίτκα (Ditka) ασχολείται με τα σπορ στο λύκειο και παραμένει μελετηρός ώστε να κερδίσει υποτροφία στο πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ. Τελείωσε την φοιτητική του σταδιοδρομία ως αρχηγός της ομάδας, πρώτος σε receptions και εκλέχθηκε παμψηφεί ως first round selection.

H πρώτη του αγάπη, και παντοτινή

Ο Ντίτκα γίνεται η πρώτη επιλογή των Chicago Bears στο Draft του 1961, μία ομάδα που ήταν ανταγωνιστική αλλά χρειαζόταν κάτι για να κάνει το παραπάνω βήμα, κι όχι απλά την βοηθάει, αλλά επαναπροσδιορίζει τη θέση του tight end. Στο πρώτο του έτος, θα σημειώσει 58 receptions, μακράν οι περισσότερες για έναν tight end, αλλά και 12 touchdowns, καταρρίπτοντας το ρεκόρ για receiving touchdowns από έναν rookie των Bears. Στα έξι χρόνια του στο Σικάγο, ο ίδιος θα σημειώσει πάνω από 300 receptions για 4.500 γιάρδες και 34 touchdowns, ιστορικά νούμερα για μία θέση που, κατά κόρον, χρησιμοποιούταν για blocking. Ο ίδιος, μαζί με την προνόηση του προπονητή George Halas, αποτέλεσε το πρώτο είδος tight end που ήταν και pass catcher, αλλάζοντας την θέση ριζικά μία και καλή. Διόλου τυχαίο, λοιπόν, που ψηφίστηκε και σε πέντε Pro Bowls.

Το highlight της θητείας του στους Bears θα έρθει το 1963, όπου οι Αρκούδες θα σημειώσουν ένα τρομερό ρεκόρ των 11 νικών, 2 ισοπαλιών και μόλις μίας ήττας, διεκδικώντας το δικαίωμα κατάκτησης του NFL Championship. Θα το κατακτήσουν ενάντια στους διαχρονικούς φιναλίστ, New York Giants, το τελευταίο πρωτάθλημα που θα έβλεπε το Σικάγο για τα επόμενα είκοσι δύο χρόνια.

Συμβολαιογραφικές διαφωνίες με τον Halas, που ήταν γνωστός για την φιλαργυρία του, θα ωθήσουν τον Ditka να ψάξει συμβόλαιο με νέα ομάδα μετά το 1966, με τους Philadelphia Eagles να γίνονται το νέο του σπίτι. Η περίοδός του στην Φιλαδέλφεια θα αποτελέσει μία από τις πιο δυσάρεστες της ζωής του, σύμφωνα με τον ίδιο, καθότι θα ταλαιπωρηθεί από τραυματισμούς αλλά και μία ομάδα που σημείωσε μόλις 8 νίκες μέσα σε δύο χρόνια, έχοντας πολλά προβλήματα στο υλικό της.

Παρά την δυσάρεστη αποχώρησή του από το Σικάγο, η ομάδα κι η πόλη θα παραμείνει στην καρδιά του και θα την αναζητήσει αργότερα, με διαφορετικό τρόπο.

Το Ντάλας κι η πρώτη γεύση στην προπονητική

Έπειτα από μία ακόμα ανταλλαγή, o Ditka κατέληξε στους Dallas Cowboys, στην offseason του 1969, η οποία προπονούταν από τον θρυλικό προπονητή Tom Landry. Οι Cowboys, τον καιρό εκείνο, ήταν αντιδιαμετρικά αντίθετοι από τους Eagles, όντας διαχρονικοί συμμετέχοντες στα playoffs χωρίς όμως να μπορούν να φτάσουν στο Super Bowl. Στον Landry, ο Ditka θα βρει έναν ομοϊδεάτη, έναν άνθρωπο προσηλωμένο στους στόχους του και μετρ της πειθαρχίας και της αμυντικής υπεροχής, ακόμα κι αν ήταν αντίθετοι στο πώς εκφράζονταν συναισθηματικά. Στον Ditka, o αγέρωχος προπονητής θα βρει έναν σταθερό στόχο για τους quarterback του, ακόμα κι αν χρησιμοποιούταν ως αναπληρωματικός.

Το 1971, όπως με το Σικάγο το 1963, ο Ditka θα αποτελέσει μέλος μίας πρωταθλήτριας ομάδας, ενώ θα κάνει πολύ καλά νούμερα, σπάζοντας το franchise record για receptions από tight end (30), συγκεντρώνοντας 360 γιάρδες κι ένα touchdown. Στην επικείμενη κατατρόπωση των Miami Dolphins στο Super Bowl VI, θα πιάσει μάλιστα to τελευταίο touchdown του αγώνα από τον Roger Staubach.

Το 1973, μετά από τέσσερα χρόνια στο Ντάλας κι έπειτα από δώδεκα έτη καριέρας, ο Σιδηρούν Μάικ θα δηλώσει την απόσυρσή του από το άθλημα. Σε αυτά τα τέσσερα έτη θα σημειώσει 93 receptions, 993 γιάρδες κι έξι touchdowns και θα αποχωρήσει ως ο tight end με τα περισσότερα receptions στην ιστορία, με 427 (!). Mάλιστα, το ρεκόρ γιαρδών που έθεσε ως rookie tight end θα έσπαγε 63 ολόκληρα χρόνια μετά από τον Brock Bowers των Las Vegas Raiders.

Αμέσως μετά την απόσυρσή του, ο Landry θα προσφέρει στον Ditka τη θέση του assistant coach, που θα αποτελέσει μεγάλο σχολείο για τον νεαρό. Ο ίδιος θα δηλώσει μετά από χρόνια ότι το Ντάλας ήταν η ομάδα που του δώρισε ξανά τη χαρά του παιχνιδιού και το αίσθημα ομογένειας, που είχε χάσει στον καιρό του στην Φιλαδέλφεια. Θα μείνει στους Cowboys για εννέα χρόνια, γνωρίζοντας μία από τις πιο ένδοξες περιόδους για τα Αστέρια. Θα σημειώσουν 104 νίκες, θα συμμετάσχουν σε τρία Super Bowls, κερδίζοντας ένα το 1977, και θα χάσουν τα playoffs μόλις μία φορά. Μάλιστα, στα τελευταία τρία χρόνια της θητείας του, από το 1980 έως το 1982, οι Cowboys θα φτάσουν μόλις ένα βήμα από το Super Bowl, χάνοντας στον Conference γύρο.

Σε αυτά τα χρόνια, η πρώτη αγάπη του Ditka θα παραμείνει φλογερή. Επιθυμώντας να γεφυρώσει τις σχέσεις με τον George Halas, με τον οποίο είχαν τσακωθεί άσχημα όταν έφυγε από το Σικάγο, ο Ditka θα γράψει μία επιστολή στον Papa Bear, ζητώντας του να τον έχει στο μυαλό του ως υποψήφιο προπονητή για τις Αρκούδες, όταν θα θεωρήσει πως “θα είναι έτοιμος για τη θέση”. Με την απόλυση του Neil Armstrong το 1981, ο Halas θα ακούσει το αίτημα του Ditka, ορίζοντάς τον ως προπονητή στο Σικάγο το 1982, ξεκινώντας μία σχέση που θα έμενε στην ιστορία… κι ας μη φαινόταν από την αρχή.

Η έλευση του “Da Coach”

Το 1982, ο Ditka θα έρθει σε μία ομάδα που είχε μόλις δύο winning seasons σε δεκαπέντε χρόνια, παρόλο που είχε στις τάξεις της και στον RB Walter Payton από το 1975 και τον Buddy Ryan ως defensive coordinator από το 1978. O Ditka δεν έχασε χρόνο στο να θέσει τον τόνο από νωρίς, καλώντας όλους τους παίκτες σε meeting λίγο αφότου ήρθε στο Σικάγο. Εκεί τους είπε ξεκάθαρα:

“Οι περισσότεροι σε αυτή την ομάδα δε θα παραμείνετε εδώ, κι αυτό είναι γεγονός. Όσοι μείνετε, ωστόσο, αν δουλέψετε και πορευτείτε μαζί μου, σας υπόσχομαι ότι σε τρία χρόνια θα πάμε στον Χορό.”

Ο Ditka γρήγορα έγινε το πρόσωπο των Bears μέσα στα επόμενα χρόνια, αλλά σύμβολο κι ολόκληρης της πόλης. Με το χαρακτηριστικό μάλλινο φούτερ του, τα γυαλιά aviator, την τσίχλα που μασούσε ανελλιπώς και τις εκρήξεις θυμού που είχε με παίκτες του, δεν υπήρχε αγώνας που να μην έβλεπες κάποιον μιμητή στις εξέδρες του “Da Coach”. Βασιζόμενος πάνω σε μία πολύ απλοϊκή, επιθετική προσέγγιση, η οποία αποτελούταν από σκληρά runs και μία ανελέητη άμυνα, το Σικάγο άλλαξε γρήγορα εικόνα. Κι αν αυτό οφείλεται και στην άρνηση του quarterback, Jim McMahon, να μην πηγαίνει μόνιμα με το rushing και να καλεί συχνά audibles, προκαλώντας την οργή του προπονητή του… αυτό σας δίνει μία εικόνα για το τι ομάδα ήταν οι Chicago Bears του ’80.

H εξέλιξη του Σικάγο θα φανεί άμεσα, κυρίως στην άμυνά της. Το 1984, στο δεύτερο έτος της θητείας του Ditka, οι Bears θα βγουν πρώτοι στην NFC Central και θα φτάσουν έως το NFC Championship, όπου θα χάσουν από τους επικείμενους πρωταθλητές San Francisco 49ers.

To 1985 θα αποτελέσει έτος – σταθμό για το Σικάγο, αλλά και για την λίγκα ολόκληρη. Πριν από αυτό το έτος, η πόλη δεν είχε βιώσει τη χαρά ενός πρωταθλήματος στα τέσσερα μεγάλα σπορ από το 1963, που είχαν πάρει το NFL Championship οι Bears. Oι Bulls δεν είχαν πάει ποτέ σε τελικό πριν το 1991, οι Blackhawks στο χόκεϊ είχαν πανηγυρίσει ακόμα πιο πριν από τους Bears το τελευταίο τους τρόπαιο, το 1961, και το “αστείο” με το πόσο καιρό οι Cubs είχαν να δουν τρόπαιο στο μπέιζμπολ είχε μπει και σε ταινίες (1908).

Η ομάδα του 1985 είχε σπουδαίους αθλητές, τόσο στην επίθεση όσο και στην άμυνα. Οι Dan Hampton, Richard Dent, Wilber Marshall, Mike Singletary, Steve McMichael, Dave Duerson και Gary Fencik στελέχωσαν μία άμυνα που έμελλε να μείνει στα κατάστιχα της ιστορίας ως η καλύτερη που έχει δει το άθλημα, με την ξακουστή άμυνα των Baltimore Ravens του 2000 να είναι η μόνη που διεκδικεί τα ίδια εύσημα. Υπό το σύστημα “46” του Buddy Ryan, που έριχνε οχτώ αμυντικούς κοντά στην γραμμή, πνίγοντας την αντίπαλη offensive line με υπεροπλία, οι Bears σημείωσαν 15 νίκες και μόλις μία ήττα, επιτρέποντας μόλις 12,8 πόντους ανά αγώνα. Στα playoffs, οι Bears θα δείξουν τον πλήρη εαυτό τους, κάνοντας shut out στις δύο ομάδες που βρήκαν στον διάβα τους, πριν αναμετρηθούν με τους New England Patriots στο Super Bowl XX. O αγώνας εκεί θα λήξει με συνοπτικές διαδικασίες, όταν μετά από το πρώτο field goal των Patriots, δε θα μπορέσουν να σκοράρουν ξανά μέχρι την τελευταία περίοδο… όταν οι Bears θα έχουν προπορευτεί ήδη με 44 πόντους έναντι τριών. Σε εκείνη τη σεζόν, πέρα από το Super Bowl, ο Ditka θα λάβει και το πρώτο του βραβείο του προπονητή της χρονιάς.

Παρά τις έντονες διαφωνίες με τον Ryan στην διάρκεια της σεζόν (είχαν πιαστεί κυριολεκτικά στα χέρια στην μοναδική ήττα της ομάδας από τους Dolphins), τις αψιμαχίες με τον quarterback του και τις ιστορικά φορτισμένες από συναίσθημα συνεντεύξεις που είχε με δημοσιογράφους, ο Ditka θα αποτελέσει θρυλική φιγούρα για την πόλη και τους παίκτες του εκείνο τον καιρό. Θα ανοίξει εστιατόρια, θα κληθεί σε πολλές διαφημίσεις προϊόντων και θα μπει για τα καλά στις τηλεοράσεις και τα ραδιόφωνα των ακροατών.

Αν κι ο Buddy Ryan θα αποχωρήσει στο τέλος της σεζόν για να γίνει προπονητής των Philadelphia Eagles, οι Bears θα παραμείνουν επιτυχημένοι, βγαίνοντας πρώτοι στην division για τα επόμενα τρία χρόνια και φτάνοντας σε έναν ακόμα ημιτελικό το 1988 όπου έχασαν, όπως και το 1984, από τους 49ers. Εκείνο το έτος ο Ditka πήρε το δεύτερό του τρόπαιο του προπονητή της χρονιάς, με την ομάδα να παραμένει πρώτη στις αμυντικές κατηγορίες.

Τα επόμενα χρόνια δε θα είναι τόσο ευνοϊκά για το Σικάγο, με πολλά ονόματα να αποχωρούν και όσους μένουν να διαφωνούν σε οικονομικά θέματα με τον προπονητή. Συγκεκριμένα, υπήρξε μεγάλη δυσαρέσκεια όταν ο Ditka απαγόρευσε στα αποδυτήρια να συμμετέχουν σε διαφημίσεις, επικαλούμενος την έλλειψη συγκέντρωσης, τη στιγμή που εκείνο το βράδυ έπαιζε στις τηλεοράσεις δική του διαφήμιση με κονσερβοποιημένη σούπα. Έπειτα από μία σεζόν του 1992, που τους είδε να σημειώνουν μόλις 5 νίκες, οι Bears θα απολύσουν τον Ditka, τον δεύτερο πιο πολυνίκη προπονητή μετά τον George Halas.

To πέρασμα από τους Αγίους κι η κληρονομιά του #89

Τέσσερα χρόνια μετά την απόλυσή του από τους Bears, έχοντας εκτελέσει χρέη ως επιτυχημένος αναλυτής, o Ditka θα δώσει άλλη μία ευκαιρία στην προπονητική σταδιοδρομία του. Το 1997 θα προσληφθεί ως προπονητής των New Orleans Saints, προσπαθώντας να φέρει λίγη από την σκληροτράχηλη προσέγγισή του σε μία ομάδα που είχε τέσσερις σερί losing seasons κι όδευε προς το πουθενά. Παρά τα κάποια θετικά αποτελέσματα εδώ κι εκεί, η πικρή αλήθεια ήτα ότι οι Saints δεν ήταν καλή ομάδα, και δεν είχαν τίποτα που να πλησιάζει το υλικό που βρήκε ο Ditka στο Ντάλας και στο Σικάγο.

Έτσι, σε μία κίνηση απελπισίας θα μπορούσε να πει κανείς, ο Ditka θα κάνει το αδιανόητο. Το 1999, θα ανταλλάξει όλα τα draft picks των Saints για έναν μόνο παίκτη, τον αστέρα running back του Τέξας, Ricky Williams. Προσέξτε, όταν λέμε όλα, εννοούμε όλα.

Όπως είναι αναμενόμενο, η κίνηση αυτή δε θα σώσει τους Αγίους, που θα πραγματοποιήσουν τη χειρότερη σεζόν στην προπονητική σταδιοδρομία του Ditka. Τη νίκη στον παρθενικό αγώνα της σεζόν θα ακολουθήσουν εφτά συνεχόμενες ήττες, με τη μία να είναι στους αναγεννημένους Cleveland Browns, που δεν είχαν καμία νίκη εκείνη τη χρονιά. Στην δέκατη ήττα της Νέας Ορλεάνης, ένας εμφανώς διαλυμμένος Ditka εμφανίζεται στην συνέντευξη τύπου, χωρίς το γνωστό του φλογερό ταμπεραμέντο, δηλώνοντας ότι έβαζε την κακή εικόνα της ομάδας στους ώμους του, παίρνοντας πλήρη ευθύνη. Στο τέλος, η τελευταία του νίκη ως προπονητή ήρθε σε μία αξιομνημόνευτη μάχη με τους 7 – 7 Dallas Cowboys, την παραμονή των Χριστουγέννων, στην οποία το Ντάλας πάλευε για την πρωτιά της division. Μην έχοντας τίποτα να χάσει, ο Ditka όρισε ως βασικό τον δεύτερο αναπληρωματικό quarterback Jake Delhomme – αν δεν τον γνωρίζετε, σας παροτρύνουμε να ψάξετε το βιογραφικό του – ο οποίος σημείωσε τρία touchdowns, με τους Αγίους να παίρνουν μία ανέλπιστη νίκη και να κοστίζουν στο Ντάλας μια νίκη που τους έριξε στο 7 – 8. Την επόμενη εβδομάδα, η ντροπιαστική ήττα από τους Carolina Panthers θα σημάνει και το τέλος του Ditka από τον πάγκο της Νέας Ορλεάνης.

Ο Ditka έμελλε να μείνει στην συλλογική μνήμη ως ένας άνθρωπος των άκρων. Αν κι ήταν ιδιαίτερα ευέξαπτος και δύσκολος άνθρωπος, ήταν και πολύ ευαίσθητος συναισθηματικά. Δεν δίσταζε να κλάψει από συγκίνηση μπροστά σε κάμερες, ήταν ανοιχτός σε αγκαλιές προς όλους τους συμπαίκτες του, ενώ είχε κι αρκετό χιούμορ. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι, το 1988, υπέστη καρδιακό επεισόδιο χωρίς προϊστορικό καρδιακών νοσημάτων, που μάλλον προήλθε από το στρες όσο προπονούσε. Αν και κατέκρινε συχνά τους παίκτες του, έμπαινε στη μάχη μαζί τους σε κάθε αγώνα, και πολλές φορές αναλάμβανε την ευθύνη μίας κακής απόδοσης. Έδωσε πνοή στην μεγάλη αντιπαλότητα των Chicago Bears και Green Bay Packers, ομάδα που αντιπαθούσε σφοδρά κι έβρισκε κάθε τρόπο να την κερδίζει. Αγαπήθηκε όσο τίποτα από το κοινό του Σικάγο, αλλά και τους ίδιους τους παίκτες του. Ως παίκτης άφησε μεγάλη ιστορία, αφού ήταν ο πρώτος tight end στην ιστορία που εισήχθη στο Πάνθεον, ψηφίστηκε ως μέλος της καλύτερης ομάδας για τα 75 αλλά και τα 100 χρόνια του NFL, ενώ η φανέλα του με το νούμερο 89 αποσύρθηκε επίσημα στους Bears το 2013, γιορτή στην οποία ο ίδιος ευχαρίστησε ένθερμα το κοινό και βροντοφώναξε για την ομάδα της καρδιάς του.

Ο Σιδηρούν Μάικ αφήνει πίσω του μία σπουδαία κληρονομιά, ως tight end που άλλαξε τη θέση για πάντα, ως ένας προπονητής που δεν δίσταζε να κάνει το δικό του αλλά να εκπληρώνει τους στόχους του, κι ως ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους μίας από τις σπουδαιότερες ομάδες που έχουμε δει στο NFL.

Καλό ταξίδι, Coach, κι ευχαριστούμε για όσες στιγμές έδωσες σε αυτό το σπορ που τόσο αγάπησες.